In de nieuwste editie van Netkwesties las ik een interessant artikel over 'open source criminaliteit'. Zo valt te lezen dat Nigeriaanse bendes in 2006 in Nederland hoge bedragen hebben buitgemaakt met frauduleuze praktijken. Het gaat hier om bijvoorbeeld 368 miljoen dollar, buitgemaakt vanuit Nederland, en ruim 70 miljoen dollar aan schade bij Nederlandse slachtoffers. Het zijn onofficiƫle en ook oncontroleerbare cijfers, maar het geeft wel te denken.
De onderzoeker spreekt in het artikel over 'open source' criminaliteit, in navolging van de manier waarop internet wordt gebruikt voor open source softwareontwikkeling. Bij open source criminaliteit liggen de principes wel iets anders: het gaat hier om beweeglijkheid, flexibiliteit en anonimiteit. De meritocratie die de open source software tekent, dat wil zeggen zachte beloning in de vorm van respect en voldoening, zijn in criminele netwerken uiteraard niet aan de orde: het is vervangen door eens stelsel van beloning in geld, aanzien en de daaraan verbonden positie in netwerken. Omdat de criminele groeperingen geen zwaartepunt hebben - een leiderschapstructuur of een ideologie - zijn zij bijna immuun voor de toepassing van conventionele machtsmiddelen. De overheid treft hier geen gelijkwaardige tegenstander aan, maar een zichzelf aanpassend los netwerk van Open-Bron criminelen.